Bu makale 30 Mayıs 2019 16:43:13 Tarihinde eklenmiştir.

HER ŞEY HAYATTA KALABİLMEK İÇİN...

Bir beyzbol sopası ile bir topun fiyatı 1 dolar 10 cent Sopa toptan 1 dolar daha pahalı. Topun fiyatı ne?

Geçenlerde EBAT’ın (Ege Üniversitesi Bilimsel Araştırma Topluluğu) düzenlediği Bilimsel Şüphecilik Sempozyumuna gittim. Sempozyumun duyurusunu bir kafenin camında gördüm, işin içinde eleştirel düşünce olduğu için hemen kayıt oldum. Doğrusu büyük bir katılım beklemiyordum. Bu yüzden de Cumartesi günü sabahı Muhittin Erel Amfisinde oturacak yer bulamayınca çok şaşırdım. Bir o kadar da sevindim. Demek ki nitelikli ve güzel paylaşımları insanlar, özellikle öğrenciler değerlendiriyor. Sempozyumun konuşmacıları https://yalansavar.org sitesinin yazarlarıydı. İşlerim yüzünden konuşmacıların hepsini dinleyemedim. İzlediklerimden ve sempozyuma katılan diğer arkadaşlarımın söylediklerinden edindiğim izlenime göre konuşmacılar hem bilgili hem de etkiliydiler. Şimdi seninle aklımda kalanları paylaşmak niyetindeyim.
 

Belirli bir amaç doğrultusunda yapılan zihinsel aktiviteye düşünce denir. Düşünce eyleminin o kadar çok içindeyiz ki onun hakkında düşünmek gerekliliği duymuyoruz. Oysa ki düşünmek ustalık ve farkındalık isteyen bir eylemdir. Zihnimiz her zaman doğru ve etkili cevaplar vermek için gelişmemiştir. Zihnin amacı hızlı ve etkili düşünmektir. İnsanlık tarihinin başlangıcında zihnin ilk amacı yaşamak ve ayakta kalmaktı. Ve insanın evrimi de bu noktadan başladı. İlk insanı düşünün ormanın içinde yiyecek arıyor ve karşıdaki çalıdan bir hışırtı geldi. Eğer gidip nedir diye bakarsa belki karşısına bir ayı çıkacak ve onu öldürecek. Bu riski almak istemeyen insan hızlı ve etkili düşünerek oradan kaçtı. Belki çok büyük bir fırsatı kaçırdı ama ölmek riskini sıfıra düşürdü.
 
Artık yaşadığımız bu modern dünyada pek çok açıdan güvende ve rahatız. Her ne kadar zaman zaman hızlı düşünme yararlı olsa da çoğu zaman düşüncelerimizin farkında olmaya ve onları sorgulamaya ihtiyacımız var. Çünkü artık modern insanın meselesi yaşamını sürdürebilmek için bir arada yaşayabilmeyi öğrenmek. Eleştirel düşünce aktif olarak zihinsel farkında olduğumuz bir haldir ve doğru düşünme becerilerinin bütünüdür. Bilimsel şüphecilik ise iddia ve sanıları sürekli olarak sorgulama ve değerlendirme sanatıdır.
 
Unutulmamalıdır ki gerçek keşfedilir, yaratılmaz(Galileo).  Ve bence en önemlisi de fikirlere aşık olunmaz, çünkü onlar değiştirilebilir. Çok güzel düşündün diye o düşünce her zaman  gerçeklik olmaz. Çok güzel düşündüğün bir yanılsama da olabilir.
 

 
Peki bu hızlı düşünme olayının araç gereçleri nedir? Safsatalar, höristikler, yanlılıklar, komplo teorileri ve daha niceleri...Kaba bir özetle; hızlı karar vermek için bazen bize öğretilmiş bazen de bize sunulmuş bilgileri kabul edip kararımızı vermek.... “Örneğin aşağıda basit bir bilmece var. Çözmeye çalışmayın, sezginize kulak verin:
 
Bir beyzbol sopası ile bir topun fiyatı 1 dolar 10 cent
Sopa toptan 1 dolar daha pahalı.
Topun fiyatı ne?
 
Aklınıza bir sayı geldi. Bu tabi ki 10: Yani 10 cent... Doğru yanıt 5 centtir.” 
Daniel Kahneman  “Hızlı ve Yavaş Düşünme” Sy 53
 
Bu bilmecenin cevabının 10 cent olduğuna o kadar emindim ki neden 5 sent olduğunu bulmak için epey mesai harcadım. Artık zihnim nelerle kodlanıp sabitlenmişse onları aşmam zaman aldı....
 
Eleştirel düşünme becerisi her zaman her şartta uygulanmalı mıdır? Tabi ki hayır. Ne demiş atalarımız her şeyin fazlası zarar. Şu anda yukarıdaki bilmeceyi alıntıladığım “Hızlı ve Yavaş Düşünme” kitabını okuyorum. Ve sorularımın cevaplarını sindire sindire buluyorum.
 
Son olarak yakın zamanda gidebilme şansını yakaladığım bir tiyatro oyunundan ve değerli bir sanat insanından bahsetmek istiyorum: Genco Erkal ve  “Merhaba”. Genco Erkal bu sene 60. Sanat yılını kutluyor. “Merhaba” oyunu kendisinin tek başına uyarladığı, yönettiği ve aynı zamanda tek başına rol aldığı bir oyun. Müzikli bir gösteri olan “Merhaba”, Genco Erkal’ın “Benim Yazarlarım” dediği Aziz Nesin, Bertolt Brecht, Can Yücel, Nazım Hikmet ve William Shakespeare’in yapıtlarından oluşuyor. Oyunda Genco Erkal bir şamanın giysisine benzeyen bir kostüm giymiş bir anlatıcıyı canlandırıyor. Yukarıda ismi geçen yazarların yapıtlarından seçilen şiir, öykü, tirat ve sonelerin kombinasyonuyla oluşan öyküyü izleyicilerle paylaşıyor. Gösteriden unutamadığım bir cümle var:
 
“Olanı normal görmeyin sorgulayın...”
 
Sanırım ancak bu şekilde insanlığımızı diri tutulabiliriz, gerçek anlamda yaşıyorum diyebiliriz....
 
 
 
Oh no, not I, I will survive
Oh hayır, ben değil, ben hayatta kalacağım
Oh, as long as I know how to love, I know I'll stay alive
Oh, nasıl sevileceğini bildğim sürece, biliyorum ben canlı kalacağım
I've got all my life to live
Yaşamak için bütün hayatıma sahibim
And I've got all my love to give and I'll survive
Ve verilecek bütün sevgiye sahibim ve hayatta kalacağım
I will survive, hey, hey
Hayatta kalacağım, hey, hey
 
 
Etiketler
Yorum Yap
HAVA DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
İmsak
03:13
Güneş
04:59
Öğle
12:32
İkindi
16:24
Akşam
19:56
Yatsı
21:34
PUAN DURUMU
Sıra Takım O G M B Av Puan
ANKET
TÜMÜ